Επανάχρηση κλωστοϋφαντουργίου σε βρεφονηπιακό σταθμό δήμου Βέροιας / Φθινόπωρο 2013

 2014 11 13 21.20.09     

Η μελέτη του βιομηχανικού κτηρίου σε περιοχές του ελλαδικού χώρου, όπου
αναπτύχθηκε η βιομηχανική παραγωγή, αποτελεί πολύτιμη πηγή άντλησης
πληροφοριών, τόσο για τις αρχιτεκτονικές πρακτικές στην κατασκευή
βιομηχανικών κτηρίων όσο και για τις συνθήκες δημιουργίας και ανάπτυξης
καθώς και για τις αιτίες κορεσμού της βιομηχανικής δραστηριότητας στην
εκάστοτε περιοχή της Ελλάδας.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, με επίκεντρο το κτήριο στη συμβολή των οδών
Πιερίων και Θωμαΐδου στην πόλη της Βέροιας, εξετάσαμε συνολικά
την παρουσία του βιομηχανικού κτηρίου στην πόλη αλλά και στην ευρύτερη
περιοχή του νομού Ημαθίας από την εμφάνιση του στις αρχές του 19ου
αιώνα έως και σήμερα. Ποιές κοινωνικές οικονομικές και ιστορικές
συνθήκες οδήγησαν στην ανάπτυξη αρχικά της βιοτεχνίας και στη συνέχεια
της βιομηχανίας στη συγκεκριμένη περιοχή καθώς και με ποιον τρόπο η
παραδοσιακή αρχιτεκτονική ενσωματώνεται στις σύγχρονες ανάγκες της
βιομηχανικής στέγασης. Στη συνέχεια παρακολουθήσαμε την εμφάνιση
και εφαρμογή αυτών των συνθηκών στο συγκεκριμένο κτήριο καθώς και
πως αναλύεται η σχέση του με το σήμερα, τόσο ως αρχιτεκτονική αλλά και
ως βιομηχανική κληρονομιά.

 

Πρωταρχικός στόχος κατά το σχεδιασμό της νέας χρήσης υπήρξε η ένταξή
της με σεβασμό στο υπάρχον κτίριο, χρησιμοποιώντας σύγχρονες αρχές
σχεδιασμού και αξιοποιώντας νέα υλικά και τεχνολογίες. Η επανάχρηση ενός
κτιρίου με διατήρηση του υφιστάμενου κελύφους του, αποτελεί πάντοτε μια
ιδιαίτερη πρόκληση. Μετά την απόφαση μη διατήρησης των εσωτερικών
χωρισμάτων, τέθηκε ως στόχος η δημιουργία νέων, που θα εξυπηρετούσαν
τη νέα χρήση, ενώ ταυτόχρονα θα ήταν ελαφριές, ανακλητές κατασκευές.
Παράλληλα, κρίθηκε απαραίτητη η επαναφορά ορισμένων ανοιγμάτων που
είχαν αλλοιωθεί, στις αρχικές τους διαστάσεις, με σκοπό την επαναφορά της
αρχικής μορφολογίας του κτιρίου. Η στέγη επρόκειτο να συντηρηθεί πλήρως
στη μορφή που έχει, ενώ τμήματα της ξυλείας της ίσως είναι αξιοποιήσιμα.
Η ένταξη αυτής της νέας, ιδιάζουσας χρήσης, δεδομένης της ανάγκης
δημιουργίας ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους μικρούς ηλικιακά χρήστες
του κτιρίου αλλά και πιο συγκεκριμένα, χώρων που θα εξυπηρετούσαν τη
νέα χρήση και κατά συνέπεια θα κατακερμάτιζαν σε μικρότερες ενότητες
τον άλλοτε ενιαίο χώρο, αποτέλεσε στοιχείο προβληματισμού. Η δημιουργία
οπής στην οροφή του ισογείου, πάνω από την αίθουσα αναμονής, βασίστηκε
στην απαίτηση αυτή της διατήρησης του ενιαίου χώρου. Επίσης, τα νέα
χωρίσματα, πέρα από τις περιπτώσεις που είναι εξ’ ολοκλήρου διαφανή,
διατηρούν σε κάθε περίπτωση στο άνω μέρος φεγγίτες με σκοπό την
απρόσκοπτη παρατήρηση του άλλοτε ενιαίου χώρου και την κατάληξη στις
περιμετρικές τοιχοποιίες.

 ΤΣΟΥΛΗΘΡΑ 1
   
 2014 11 13 21.19.59

 2014 11 13 21.20.04

   
ISOGEIO TRA  OROFOS TRA
 diamorfwshTRA2  

Ο περιβάλλον χώρος διαμορφώνεται με έμφαση στη δημιουργία κατά το
δυνατόν περισσότερων προσβάσεων από και προς το κτίριο μελέτης, με
σκοπό την εξυπηρέτηση των κατοίκων τόσο της γύρω όσο και της ευρύτερης
περιοχής. Πιο συγκεκριμένα, η γειτνίαση με την οδό Πιερίων – κύρια είσοδο
της πόλης από τα νοτιανατολικά (Εγνατία οδός, Δήμος Βεργίνας, Μελίκης
κ.α.) θα μετατρέψει τον βρεφονηπιακό σταθμό σε πόλο έλξης κατοίκων,
που δεν ζουν, αλλά εργάζονται στην πόλη της Βέροιας. Εδώ τονίζεται ότι η
νέα χρήση επιβάλει τη δημιουργία προσβάσεων ιδιαίτερων προδιαγραφών,
όπως κλίμακες με χαμηλό ύψος ριχτιού, ράμπες για τα καροτσάκια κτλ.
Η κομβική θέση του κτιρίου σε συνδυασμό με την υψομετρική διαφορά
του οικοπέδου δημιουργούν τρεις διαφορετικές προσβάσεις, τόσο για τους
μικρούς χρήστες όσο και για τους συνοδούς αυτών.
Η είσοδος από την οδό Θωμαΐδη, γίνεται από τη δυτική γωνία του οικοπέδου
με μια τσουλήθρα, καμπύλου σχήματος, γραμμικού μήκους 32μ. Παράλληλα
με αυτήν, σε ευθύγραμμη πορεία, υπάρχει κλίμακα, που επιτρέπει την
πρόσβαση στους συνοδούς με ταυτόχρονη παρακολούθηση της πορείας της
τσουλήθρας.
Στον πεζόδρομο, κάθετα της οδού Θωμαΐδη, που καταλήγει στο 12ο Δημοτικό
Σχολείο Βέροιας (νότια) και μόλις στα 20μ. από την τσουλήθρα υπάρχει
ράμπα κατάλληλης κλίσης, που καλύπτει υψομετρική διαφορά 3,50μ. και
οδηγεί τους συνοδούς στο επίπεδο της κύριας πρόσβασης του σταθμού.
Επίσης, παράλληλα με τη ράμπα αυτή και μετά τη ζώνη πρασίνου, υπάρχει
δρόμος για αυτοκίνητο, που καταλήγει πάλι στο επίπεδο κύριας πρόσβασης
του σταθμού και δύναται να εξυπηρετήσει, αφ’ ενός τις βοηθητικές χρήσεις
(εφοδιασμός, αποκομιδή απορριμμάτων, πλήρωση δεξαμενής καυσίμων)
και αφ’ ετέρου τους υπαλλήλους του σταθμού, αφού καταλήγει σε ένα μικρό
χώρο στάθμευσης (αναλογία 0,75 αυτοκίνητα / υπάλληλο).
Τέλος, από την οδό Πιερίων, υπάρχει μια ράμπα που καλύπτει υψομετρική
διαφορά τριών μέτρων και επιτρέπει την πρόσβαση σε παιδιά και συνοδούς.
Η οδός Πιερίων είναι φαρδύς δρόμος, όπου εκατέρωθεν επιτρέπεται η
προσωρινή στάση Ι.Χ. αυτοκινήτων, με αποτέλεσμα να είναι ιδανική η
πρόσβαση για τους συνοδούς των χρηστών που έρχονται από την ευρύτερη
περιοχή της Βέροιας.
Ο σχεδιασμός του περιβάλλοντα χώρου διαμορφώθηκε με βάση τις απαιτήσεις
όχι μόνο ενός χώρου για παιχνίδι αλλά και ενός χώρου που θα μπορούσε
να φιλοξενήσει μικρές παραστάσεις. Το ιδιαίτερο επικλινές του εδάφους
(απότομη κλίση στα όρια του οικοπέδου, σχεδόν επίπεδος χώρος εσωτερικά)
ήταν η πηγή έμπνευσης για το θεατράκι αυτό. Έτσι, η νοτιοδυτική πλευρά του
παιδότοπου αποτελείται από βαθμίδες, σε τμήμα των οποίων διαμορφώνεται
ενδιάμεσα η κλίμακα πρόσβασης, που αναφέρθηκε παραπάνω ενώ ο τάπητας
παιδικής χαράς έχει κυκλική σχήμα, παραπέμποντας στη σκηνή.
Τέλος, στις δύο κύριες προσβάσεις του περιβάλλοντος χώρου τοποθετούνται
δύο πύργοι – σήμα κατατεθέν του σταθμού. Από τον πύργο στα νοτιοδυτικά
γίνεται η πρόσβαση στην τσουλήθρα, ενώ ο άλλος στα ανατολικά απλά
σηματοδοτεί την είσοδο στο χώρο από μακριά.